Nhận định đội đua Mercedes F1 trong kỷ nguyên “ground effect” này thật sự là một câu chuyện buồn cho bất cứ ai đã từng chứng kiến sự thống trị tuyệt đối của họ. Từ một cỗ máy chiến thắng bất khả chiến bại, đội đua có trụ sở tại Brackley giờ đây lại phải vật lộn với chính chiếc xe W15 của mình, chiếc xe được kỳ vọng sẽ đưa họ trở lại nhưng lại tiếp tục mang đến sự thất vọng. Mối quan hệ giữa Lewis Hamilton và George Russell ngày càng phức tạp, và cú sốc Hamilton chuyển sang Ferrari vào năm 2025 càng khiến tương lai của Mũi Tên Bạc trở nên mờ mịt hơn bao giờ hết.
Mercedes F1: Từ kẻ thống trị thành kẻ bám đuổi
Nhìn lại quá khứ không xa, cái tên Mercedes-AMG Petronas là nỗi khiếp sợ của cả đoàn đua. Nhưng chỉ sau một thay đổi về luật, đế chế ấy đã sụp đổ một cách khó tin.
Kỷ nguyên thống trị 8 năm huy hoàng
Giai đoạn 2014-2021 là thời của Mercedes. Họ không chỉ vô địch, họ hủy diệt phần còn lại. Với khối động cơ V6 Turbo Hybrid vượt trội và một bộ khung xe gần như hoàn hảo, họ giành 8 chức vô địch đội đua liên tiếp. Lewis Hamilton có thêm 6 lần đăng quang, củng cố vị thế huyền thoại. Đó là một cỗ máy được vận hành bởi Toto Wolff, không một sai sót.
Cú sốc từ “ground effect” 2022
Luật kỹ thuật năm 2022 thay đổi tất cả. Sự trở lại của hiệu ứng mặt đất (ground effect) đã đánh thẳng vào triết lý thiết kế của Mercedes. Họ đã diễn giải các quy tắc theo một cách quá cực đoan, và hậu quả là không thể lường trước. Chiếc W13 và W14 trở thành những thảm họa về khí động học.
Sai lầm chết người của concept “zero-pod”
Triết lý “zero-pod” (không có hông xe) là canh bạc lớn nhất và cũng là sai lầm lớn nhất của họ. Trong khi các đội khác, đặc biệt là Red Bull Racing, đi theo hướng an toàn và hiệu quả, Mercedes lại cố chấp với một thiết kế độc lạ nhưng đầy rẫy vấn đề, nổi cộm nhất là hiện tượng “porpoising” (lướt cá heo) kinh hoàng. Mất hơn một mùa giải, họ mới chịu từ bỏ nó.
Mùa giải 2024: Vẫn loay hoay tìm lối ra
Chiếc W15 được cho là một sự khởi đầu mới, quay trở lại với triết lý hông xe truyền thống. Nhưng không, nó vẫn là một chiếc xe “khó chiều”. Nó nhanh ở một vòng chạy, nhưng lại thất thường trong cả cuộc đua. Nó tốt ở một góc cua, nhưng lại tệ hại ở góc cua khác. Cửa sổ vận hành (operating window) của chiếc xe này quá hẹp.
Phân tích chiếc W15: Vấn đề nằm ở đâu?
Rất nhiều chuyên gia và cả các tay đua đã cố gắng chỉ ra điểm yếu của chiếc xe, nhưng dường như nó là một bài toán không có lời giải đơn giản.
Khí động học và sự bất ổn của đuôi xe
Vấn đề lớn nhất của W15, cũng như các tiền nhiệm của nó, là phần đuôi xe cực kỳ bất ổn. Các tay đua, đặc biệt là Lewis Hamilton, phàn nàn rằng họ không có niềm tin khi vào cua vì không thể đoán trước được phản ứng của chiếc xe. Điều này khiến họ không thể tấn công các góc cua với tốc độ tối đa.
Cửa sổ vận hành (operating window) quá hẹp
Đây là thuật ngữ được nhắc đến liên tục. Nôm na là chiếc xe chỉ hoạt động tốt trong một khoảng điều kiện nhiệt độ, mặt đường, và thiết lập rất hẹp. Ra khỏi khoảng đó, nó trở nên chậm chạp và khó kiểm soát. Trong khi chiếc RB20 của Red Bull có thể chạy tốt ở mọi nơi, chiếc W15 lại giống như một “cô nàng đỏng đảnh”.
Động cơ Mercedes không còn là “vũ khí tối thượng”
Kể từ khi nhiên liệu sinh học E10 được giới thiệu, và sự đóng băng phát triển động cơ, lợi thế tuyệt đối của động cơ Mercedes từ Brixworth đã không còn. Động cơ của Honda (Red Bull) và Ferrari giờ đây đã bắt kịp, thậm chí có phần nhỉnh hơn ở một vài khía cạnh.
So sánh trực diện với Red Bull, Ferrari và McLaren
So với Red Bull, Mercedes thua ở mọi loại góc cua. So với Ferrari, họ yếu hơn ở tốc độ tối đa trên đoạn thẳng. Và giờ đây, họ thậm chí còn phải dè chừng cả McLaren, đội đã có những bước tiến vượt bậc về khí động học. Mercedes không còn là đội đua nhanh thứ hai, mà đang ở trong cuộc chiến cho vị trí thứ ba hoặc thứ tư.
Nội bộ Mercedes: Sóng ngầm và tương lai bất định
Các vấn đề trên đường đua chỉ là bề nổi của tảng băng chìm. Bên trong garage của Mercedes cũng đang có những cơn sóng ngầm.
Cuộc đấu của George Russell và Lewis Hamilton
George Russell đang dần chứng tỏ mình là tương lai của đội. Anh thường có thành tích phân hạng tốt hơn, nhưng Lewis Hamilton lại thường có kết quả cuộc đua chính tốt hơn nhờ kinh nghiệm và khả năng quản lý lốp. Sự cạnh tranh này đôi khi tạo ra những căng thẳng không cần thiết trên đường đua và trong các buổi họp kỹ thuật.
Vai trò của “Bố già” Toto Wolff
Toto Wolff đã không còn giữ được hình ảnh bình tĩnh như trước. Ông ngày càng tỏ ra căng thẳng, thường xuyên có những phát biểu gay gắt trên radio hoặc với truyền thông. Áp lực để đưa đội trở lại đỉnh cao đang đè nặng lên vai ông, và có vẻ như ông cũng đang lúng túng.
“Cú sốc” Hamilton rời sang Ferrari
Không ai có thể ngờ Lewis Hamilton, người đã gắn bó cả sự nghiệp đỉnh cao với Mercedes, lại quyết định chuyển sang đối thủ không đội trời chung Ferrari vào năm 2025. Đây là một đòn giáng mạnh vào niềm kiêu hãnh và cả kế hoạch tương lai của đội. Nó cho thấy chính Hamilton cũng đã mất niềm tin vào khả năng trở lại của Mercedes.
Ai sẽ thay thế tay đua huyền thoại?
Câu hỏi lớn nhất lúc này. Các ứng cử viên bao gồm tài năng trẻ Andrea Kimi Antonelli, tay đua kinh nghiệm Carlos Sainz, hay thậm chí là một sự trở lại bất ngờ của Sebastian Vettel. Lựa chọn này sẽ định hình tương lai của đội trong 5-10 năm tới.
Nhận định cá nhân: Liệu Mercedes có thể trở lại?
Đây là phần tôi muốn nói thẳng cảm nhận của mình, với tư cách là một người đã theo dõi F1 hơn một thập kỷ.
Cá nhân tôi không tin vấn đề chỉ ở chiếc xe
Đổ lỗi cho chiếc xe là dễ nhất. Nhưng theo kinh nghiệm của tôi, khi một đế chế sụp đổ, vấn đề thường nằm ở con người và văn hóa. Có vẻ như Mercedes đã ngủ quên trên chiến thắng quá lâu. Sự ra đi của những nhân vật chủ chốt như James Vowles (sang Williams) đã để lại những khoảng trống lớn.
Có chăng một sự tự mãn?
Khi bạn chiến thắng quá nhiều, bạn sẽ có xu hướng tin rằng mọi quyết định của mình đều đúng. Việc họ cố chấp với concept “zero-pod” trong gần hai năm trời là minh chứng rõ ràng nhất. Họ đã không đủ khiêm tốn để thừa nhận mình sai và sao chép ý tưởng tốt hơn từ đối thủ, điều mà McLaren đã làm rất thành công.
Bài học từ Ferrari và McLaren
Cả Ferrari và McLaren đều đã trải qua những giai đoạn khủng hoảng tồi tệ. Nhưng họ đã tái cấu trúc, thay đổi nhân sự lãnh đạo, và quan trọng nhất là thay đổi văn hóa làm việc. Họ chấp nhận mình là kẻ bám đuổi và làm việc cật lực để vươn lên. Mercedes cần học hỏi điều này.
Kỳ vọng và dự đoán cho phần còn lại của mùa giải
Thực tế một chút, đừng mơ mộng về những chiến thắng cho Mercedes trong mùa giải 2024, trừ khi có một cuộc đua hỗn loạn với mưa hay xe an toàn.
Mục tiêu thực tế: Cuộc chiến cho vị trí thứ 3
Mục tiêu khả dĩ nhất cho Mercedes là cạnh tranh vị trí thứ 3 trên bảng xếp hạng đội đua với McLaren. Red Bull và Ferrari đã ở một đẳng cấp khác. Giành được một vài podium sẽ được coi là thành công.
Những chặng đua then chốt cho W15
Các trường đua tốc độ cao, ít góc cua chậm như Monza hay Spa-Francorchamps có thể là cơ hội để W15 thể hiện tốt hơn. Ngược lại, những nơi đòi hỏi lực ép lớn và sự ổn định như Monaco hay Hungary sẽ là thử thách cực đại.
Áp lực khổng lồ lên vai George Russell
Với việc Hamilton sẽ ra đi, George Russell giờ đây là niềm hy vọng số một. Anh phải chứng tỏ mình đủ khả năng để dẫn dắt đội. Mọi sai lầm của anh sẽ bị soi xét kỹ hơn bao giờ hết. Anh cần phải đánh bại Hamilton một cách thuyết phục trong năm nay.
Kết luận
Nhận định đội đua Mercedes F1 ở thời điểm hiện tại không thể lạc quan. Họ đang ở trong một cuộc khủng hoảng sâu sắc cả về kỹ thuật lẫn nhân sự. Chiếc W15 chỉ là triệu chứng của một “căn bệnh” lớn hơn bên trong đội ngũ Brackley. Việc mất đi biểu tượng Lewis Hamilton vào tay Ferrari là cái tát đau đớn nhất, cho thấy đế chế ngày nào đã thực sự lung lay. Cá nhân tôi dự đoán họ sẽ còn tiếp tục vật lộn trong năm 2025 trước khi có thể nghĩ đến việc trở lại cạnh tranh chức vô địch vào đợt thay đổi luật lệ lớn tiếp theo năm 2026.