Ground and Pound trong MMA có được tính điểm nhiều không? Câu trả lời thẳng thắn là CÓ, thậm chí là RẤT NHIỀU, nhưng chỉ khi nó được thực hiện đúng cách. Một cú takedown đẹp mắt mà không có đòn đánh theo sau thì giá trị không hơn một pha biểu diễn, trong khi một chuỗi GnP hiệu quả có thể định đoạt cả một hiệp đấu, thậm chí dẫn tới một chiến thắng TKO hoặc một quyết định đồng thuận (unanimous decision) áp đảo trên bảng điểm của giám khảo.
Ground and Pound được tính điểm như thế nào?
Để hiểu GnP ghi điểm ra sao, phải nhìn vào cách trọng tài chấm điểm một hiệp đấu trong MMA: dựa trên “Effective Striking” (đòn đánh hiệu quả), “Effective Grappling” (vật/kiểm soát hiệu quả), và “Aggression” (sự chủ động tấn công). GnP tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất vào hai tiêu chí đầu tiên.
Tiêu chí “Effective Striking” (Đòn đánh hiệu quả)
Đây là yếu tố quan trọng nhất. Một cú đấm hay một đòn chỏ từ vị trí full mount hay side control gây sát thương rõ rệt (làm đối thủ choáng, chảy máu, hoặc chỉ đơn thuần là hằn lên mặt) sẽ được tính điểm cao hơn rất nhiều so với mười cú jab nhẹ nhàng khi đang đứng. Trọng tài tìm kiếm sát thương, và GnP chính là công cụ gây sát thương rõ ràng nhất khi trận đấu chuyển sang địa chiến.
Tiêu chí “Effective Grappling” (Kiểm soát hiệu quả)
Takedown là cánh cửa, nhưng GnP mới là thứ diễn ra bên trong căn phòng. Một pha quật ngã thành công đưa bạn vào vị trí có lợi, và việc tung ra các đòn đánh từ vị trí đó chứng minh cho sự “hiệu quả” của pha grappling. Nó cho thấy bạn không chỉ đưa được đối thủ xuống sàn mà còn hoàn toàn làm chủ tình hình, áp đặt lối chơi và gây nguy hiểm.
Sự khác biệt giữa GnP áp đảo và GnP “câu giờ”
Không phải cứ nằm trên là có điểm. Những cú đấm nhẹ, không có lực vào mạn sườn đối thủ khi đang bị kẹt trong thế guard chỉ được tính là “hoạt động” để trọng tài không dựng ngược dậy. Ngược lại, những cú chỏ sắc lẹm của Jon Jones từ thế half-guard, hay những cú “búa tạ” của Khabib Nurmagomedov khi đã qua được lớp phòng thủ của đối phương, đó mới là những đòn ghi điểm 10-8 cho cả hiệp đấu.
Tại sao Ground and Pound lại là vũ khí tối thượng?
Nói không ngoa, GnP là một trong những khía cạnh tàn bạo và mang tính định đoạt nhất của võ thuật tổng hợp. Nó không chỉ là về điểm số.
Gây sát thương và bào mòn thể lực
Nằm dưới và liên tục hứng chịu những cú đấm, chỏ sẽ bào mòn thể lực và ý chí của bất kỳ võ sĩ nào. Máu chảy, tầm nhìn bị ảnh hưởng, và mỗi lần gồng mình lên để phòng thủ đều tiêu tốn năng lượng quý giá. Đến hiệp sau, họ sẽ chậm hơn, phản xạ kém đi và dễ bị kết liễu hơn.
Mở ra cơ hội kết thúc trận đấu
GnP tạo ra sự hỗn loạn. Khi đối thủ mải mê che đầu, họ sẽ để lộ ra cổ hoặc tay, tạo cơ hội vàng cho các đòn siết cổ (rear-naked choke) hay khóa tay (armbar). Rất nhiều trận đấu kết thúc bằng submission không phải vì võ sĩ BJJ quá cao siêu, mà vì võ sĩ bị GnP đã quá hoảng loạn và mắc sai lầm. Hoặc đơn giản hơn, trọng tài sẽ can thiệp và xử TKO nếu họ thấy một bên không còn khả năng tự vệ.
Áp lực tâm lý khủng khiếp
Cảm giác bị đè chặt, không thể thở, và liên tục hứng đòn vào mặt là một trải nghiệm kinh hoàng. Nó phá vỡ kế hoạch thi đấu, làm võ sĩ mất bình tĩnh và đưa ra những quyết định sai lầm. Áp lực từ GnP có thể bẻ gãy ý chí của những võ sĩ cứng rắn nhất.
Những bậc thầy Ground and Pound và cách họ “in” điểm
Lý thuyết là vậy, nhưng nhìn vào các huyền thoại thì sẽ rõ nhất.
Khabib Nurmagomedov: Cỗ máy hủy diệt từ vị trí top
Khabib là ví dụ hoàn hảo. Anh ấy không chỉ takedown bạn. Anh ấy ghì bạn xuống, khóa chân bạn lại bằng grappling, và bắt đầu giã những cú đấm tàn bạo. Đối thủ của anh không chỉ thua điểm, họ bị hủy diệt từng giây từng phút. Các hiệp đấu của Khabib thường xuyên có điểm 10-8 vì sự áp đảo tuyệt đối từ GnP.
Jon Jones: Sáng tạo và tàn nhẫn với những cú chỏ
Jones là một nghệ sĩ của sự tàn bạo. Anh ta sử dụng sải tay dài và những đòn chỏ từ các góc không tưởng để cắt rách mặt đối thủ. Những đòn chỏ này không chỉ gây sát thương vật lý mà còn là đòn tâm lý, khiến máu chảy vào mắt và làm đối thủ hoảng sợ. Mỗi cú chỏ đó đều là một điểm cộng rất lớn trong mắt giám khảo.
Cain Velasquez: Áp lực không ngừng nghỉ
Thời đỉnh cao, Cain là một cơn ác mộng. Anh ta đẩy đối thủ vào lồng, vật ngã, và tung ra hàng trăm cú đấm không ngừng nghỉ. Dù nhiều cú đấm không phải là đòn kết liễu, nhưng số lượng và cường độ liên tục của chúng đã cho thấy sự áp đảo toàn diện, khiến đối thủ không có một giây để thở và giám khảo không có lựa chọn nào khác ngoài việc cho anh điểm tuyệt đối.
Những hiểu lầm phổ biến về điểm số của GnP
Cộng đồng MMA Việt Nam đôi khi vẫn có những tranh cãi về điểm số, phần lớn xuất phát từ những hiểu lầm này.
“Cứ takedown là có điểm”? Sai lầm!
Một cú takedown mà ngay sau đó đối thủ đứng dậy được ngay, hoặc bạn bị đối thủ kiểm soát ngược lại từ dưới sàn, thì giá trị của nó gần như bằng không. Takedown chỉ là mở đầu, phần chính phải là kiểm soát và gây sát thương.
Số lượng đòn có quan trọng hơn chất lượng?
Tuyệt đối không. Một cú chỏ làm rách mặt đối thủ có giá trị hơn 20 cú đấm nhẹ vào vai. Giám khảo được huấn luyện để tìm kiếm những đòn “impact” – những đòn làm thay đổi cục diện trận đấu, chứ không phải đếm số lượng đòn đánh.
Khi nào GnP bị coi là không hiệu quả?
Khi bạn nằm trong guard của đối thủ và chỉ tung ra những đòn đánh yếu ớt để không bị trọng tài nhắc nhở. Hoặc khi bạn cố gắng GnP nhưng lại bị đối thủ ở dưới liên tục tấn công bằng các nỗ lực khóa siết (submission attempts), lúc đó chính bạn mới là người đang ở thế bị động.
Cá nhân tôi thấy: Trọng tài đôi khi “thiên vị” võ sĩ vật
Đây là một quan điểm có phần thiên kiến nhưng không phải không có cơ sở. Theo kinh nghiệm tôi thấy, đôi khi các giám khảo vẫn bị ấn tượng bởi một pha takedown đẹp mắt ở cuối hiệp và cho điểm võ sĩ vật, dù rằng trong phần lớn thời gian trước đó anh ta đã bị lép vế về striking. Điều này tạo ra tranh cãi, nhưng nó cho thấy tầm quan trọng của việc thể hiện sự áp đảo, dù chỉ trong một khoảnh khắc ngắn.
So sánh GnP với các hành động tính điểm khác
Để thấy rõ giá trị của GnP, hãy đặt nó lên bàn cân.
Striking đứng (Stand-up) và những cú knock-down
Một cú knock-down (đánh ngã đối thủ nhưng chưa knock-out) gần như chắc chắn sẽ mang lại cho bạn một hiệp thắng 10-8. GnP hiệu quả cũng có thể làm được điều tương tự. Một hiệp đấu mà bạn hoàn toàn kiểm soát và giã đòn đối thủ trên sàn cũng có giá trị tương đương một cú knock-down.
Nỗ lực Submission (Submission Attempts)
Một nỗ lực khóa siết suýt thành công, khiến đối thủ phải vất vả chống đỡ, cũng được tính điểm rất cao dưới mục “Effective Grappling”. Tuy nhiên, nếu so sánh một nỗ lực submission bất thành với một chuỗi GnP gây sát thương rõ rệt, GnP thường được đánh giá cao hơn vì nó để lại dấu ấn vật lý (vết cắt, sưng).
Kiểm soát lồng (Octagon Control)
Kiểm soát lồng là việc bạn là người ép sân, đẩy đối thủ lùi lại. Đây là tiêu chí phụ, chỉ được xét đến khi hai tiêu chí trên quá cân bằng. GnP, với tư cách là hành động gây sát thương và kiểm soát trực tiếp, luôn có giá trị cao hơn nhiều lần so với việc chỉ đi vòng quanh và ép góc đối thủ.
Kết luận
Ground and Pound trong MMA chắc chắn là một cỗ máy ghi điểm hạng nặng. Nó không chỉ là về việc vật ngã đối thủ, mà là nghệ thuật của việc áp đặt, kiểm soát và hủy diệt đối phương trên mặt đất. Một chuỗi GnP hiệu quả, gây sát thương rõ ràng là cách chắc chắn nhất để thắng một hiệp đấu 10-8, tạo ra áp lực khủng khiếp và mở đường đến chiến thắng bằng cả TKO, submission hay tính điểm. Bất kỳ ai coi thường sức mạnh của nó đều sẽ phải trả giá đắt trong lồng bát giác.